Pindakaas

Alles over deze kaas die eigenlijk geen kaas is.

Waarom heet pindakaas zo?
In Amerika spreken ze over peanut butter, letterlijk vertaald is dat dus pindaboter. Aangezien boter in Nederland een beschermde titel is (alleen roomboter mag zo heten), moest men uitwijken naar een andere naam (1). Mogelijk dat de verwijzing naar kaas is geïnspireerd op de Surinaamse gewoonte om blokken geperste pinda’s met een kaasschaaf te schaven (2).

In Frankrijk noemt men pindakaas beurre d'arachide en in Duitsland erdnussbutter. Beide verwijzen naar boter dus. In het Duits spreekt men over erdnuss oftewel aardnoot. Dit omdat pinda’s nootjes zijn die in de grond groeien. Waarschijnlijk is het je al bekend, maar pinda’s zijn eigenlijk helemaal geen noten, maar de zaden van een peulvrucht (3).

Voedingswaarde van pindakaas
Op papier is pindakaas heel gezond. Het is bijzonder rijk aan eiwitten, omega 9, vezels en vitamine E. Verder zitten er ook flinke hoeveelheden vitamine B3 (niacine), B11 (foliumzuur) en magnesium in.

De meeste vitamines en mineralen zijn er wel in te vinden. Ook op het gebied van de fytonutriënten scoren pinda’s hoog, zo bevatten pinda’s vele polyfenolen en antioxidanten. Bekende zijn resveratrol en CoQ10 en minder bekend weer p-coumarinezuur en genisteïne.

Het toevoegen van pindakaas aan je maaltijd kan verzadigen, waardoor je op termijn minder snackt en kan afvallen. Volgens enkele studies kan het eten van pinda’s (en dus ook pindakaas) je risico op cardiovasculaire ziektes, kanker en luchtwegaandoeningen verlagen.

Acrylamide
Zoals bij elk voedingsmiddel zitten er ook nadelen aan pindakaas. De lekkere smaak van pindakaas komt doordat de pinda’s zijn gebrand of beter gezegd geroosterd. Bij het roosteren van pinda’s komt acrylamide vrij.

Acrylamide is heel ongezond en mogelijk zelfs kankerverwekkend. Het Amerikaanse Cleanlabel project onderzocht 125 notenpasta’s en ontdekte dat amandelpasta gemiddeld 6 keer meer acrylamide bevat dan pindakaas.

Ook hebben wetenschappers vastgesteld dat antioxidanten zoals in pinda’s voorkomen de schadelijke werking van acrylamide kunnen verminderen.

Gek genoeg kan het roosten van pinda’s ook zorgen voor activatie en toename van gezonde nutriënten, terwijl ondertussen de hoeveelheid schadelijke aflatoxine (een gifstof geproduceerd door een schimmel die in pinda’s kan zitten) afneemt.

Acrylamide geeft smaak en aroma, waardoor de dooreetfactor wordt vergroot. Ondertussen is pindakaas zeer calorierijk,
waardoor het voor mensen met een gevoeligheid voor overgewicht aan te raden is om de inname niet te overdrijven.

Hoe kies je een goede pindakaas?
Kijk bij het selecteren goed op het etiket. Kies altijd voor een pindakaas die geen onnodige toevoegingen bevat. Veel pindakazen bevatten goedkope vulling zoals suiker en palmolie.

Koop altijd pindakaas van een betrouwbare leverancier, want anders kan deze besmet zijn met ziekmakende aflatoxines. Een goede basispindakaas hoort voor 100% uit gemalen pinda’s te bestaan en meer niet. In Haarlem en Amsterdam bestaat De Pindakaaswinkel.

Ik ben hier eens naar binnengestapt en zag toen dat ze vele smaken hadden. Pindakaas met een beetje zeezout of met dadels en kaneel, met chilipeper, met cacao, met kaneel, knoflook en gebakken ui of eentje met kokos. Ze hebben ook een pindakaas met koffie, maar ik vermoed dat dat iets is voor de liefhebbers.

Zelf pindakaas maken
Je kunt gemakkelijk zelf pindakaas maken. Ik heb dit eens gedaan met een simpele Philips blender, maar deze overleed toen ter plekke. Een goede blender (zoals een hogesnelheidsblender) is toch wel cruciaal.

Je kunt hiervoor geroosterde pinda’s kopen, maar dit raad ik af: deze zijn vaak gebakken in goedkoop plantaardig omega 6-vet en voorzien van een dikke laag geraffineerde suiker.

Je kunt beter rauwe pinda’s kopen en deze zelf roosteren. Dit kan in 8 minuten in de oven. Eventueel kun je de pinda’s nog even weken en/of koken om mogelijke antinutriënten kwijt te raken.

Het daadwerkelijk malen van pinda’s tot een gladde mousse duurt ongeveer 1 minuut. Je kunt er zelf allerlei ingrediënten aan toevoegen, waardoor de pindakaas nog gezonder wordt. Denk hierbij aan kokos, Ceylon kaneel en rauwe cacao bijvoorbeeld. Pindakaas is ongeveer een week of drie houdbaar.